la|^L; Do'lhoddf :jfut ;df/f]x x"g]
zfxL g]kfnL /fhb't dxfdlxd *f=
l;+x axfb"/ a:Goft tyf >L 5 zfxHofbL Hof]T;gf
a:Goft åf/f cfufdL 6 d] sf lbg g]kfn e|d)f aif{ 98 sf]
k|rf/ k|;f/ ;Gbe{df la|^L; Do'lhoddf Ps :jfut ;df/f]xsf]
cfof]hgf ul/Psf] % . ;f] ;df/f]xdf >L 5
clw/fhs"df/L x]n]g zfx ;/sf/sf] klg ;d"kl:ylt
xf]OaS;g] sfo{qmd /x]sf] % . la|^L; Do'lhoddf g]kfn
;DalGw o; k|sf/sf] :jfut ;df/f]x of] klxnf] k^s cfof]hgf
ug{ nfluPsf] xf] . ;df/f]xdf a]nfotdf a;f]af; u/]sf
g]kfnLx?, a]nfot l:yt s"^g}lts lgof]usf kbflwsf/Lx?
Pj+ uGodfGo AolQmx?nfO{ cfdGq)f ul/Psf] s"/f yfxf
ePsf] % .
lxdfnog
olt :yfkgf
a]nfotdf a;f]af; u/L/x]sf
g]kfnLx?sf] ;d"bfodf ul/Psf] hgdt ;+u|x cg";f/
olt dWo tyf pQ/ a]nfotsf] gof¤ gfdfs/)f lxdfnog olt ug]{
lg)f{o cTolws ax"dtn] ul/Psf] ;dfrf/ k|fKt ePsf] % .
;f] hgdt ;+u|x cg";f/ gof¤ gfdfs/)fsf] kIfdf 94
k|ltzt n] dt lbPsf lyP .
/fhb/jf/df
w]/}nfO{ cjsf;
ljZj:t ;dfrf/ ;'qsf cg";f/
2054 sf] cGTo ;¤u} /fhb/jf/sf sd{rf/Lx?n] cjsf; kfPsf %g
eg] s]xL sd{rf/Lx? a("jf eP . ;w}sf] nflu #/labf
kfpg]x?nfO{ /fhb/jf/ leq} ef]h ;d]t VjfO ;lsPsf] % . pSt
ef]hdf cjsf; kfpg] ;lxt /fhb/jf/ leq sfo{/t 200 hgf
sd{rf/Lx? ;lDdlnt lyP .
cjsfz kfpg] sd{rf/Lx?df
("s"^L ljefusf xflsd /x]sf ;x;lrj Gx"%]/Tg
:yflkt 60 aif{ pd]/ k"u]sf] sf/)f cjsfz kfpg
nfUg" ePsf] % .
ptf gjjif{sf] z"?jft;¤u}
k|d"v ;lrjfnosf ;lrj kz"klteQm dxh{g ;fxL
;lrjfnosf] k|d"v;lrj xflsddf a("jf x"¤b}
x"g"x"G% . To:t} k|d"v lghL ;lrjfnosf
;xlghL;lrj df]xgaxfb"/ kf)*] k|d"v ;Dafb
;lrjfnosf] ;lrjdf, k|d"v /fhb/jf/ kbflwsf/L
sfof{nosf ;x;lrj #gZofd hf]zL ;f]xL sfof{nosf] ;lrjdf,
#/sfh ljefusf pk;lrj kml)fGb|/fh kGt ;fx]L ljefusf]
;x;lrjdf, k"/fgf] hf¤ra"em s]Gb|sf] gfdn]
km]l/Psf] k|zf;lgs ;]jf ljefusf pk;lrj k|bLk cof{n ;f]xL
ljefusf] ;x;lrj xflsddf a("jf x"¤b}
x"g"x"G% .
;]gfsf]
uf]Ko b:tfj]h dfcf]jfbLsf] xftdf
dfcf]jfbL hgo"$nfO{ bafpg
n]lkm\^g])^ hg/n -anflws[t l;=lh=o;_ k|Hjn ;dz]/sf]
dftxtdf /x]sf] / ck/]zgdf la|u]l*o/ hg/n leS^«L /f)ff,
^«]lgésf uf]kfnl;+x af]xf]/f / l*kf{^d])^ ckm ldln^/L
O)^]lnh]G;sf cf]daxfb"/ k"g tyf s]z/h+u
/fodfemLsf %f]/f s)f]{n bLlnk /fodfemL ;lDdlnt dfcf]jfbL
ck/]zg x]g{ ;}lgs PsfOn] ljz]if tflnd lng yfn]kl%
;]gf;¤u le*g dfcf]jfbLx?n] klg To:t} tof/L z"?
u/]sf %g . o;sf] lglDt g]skf -dfcf]jfbL_ sf dxfdGqL s=
k|r)* / pxf¤sf] g]t[Tjdf /x]sf] s]lGb|o kmf}hL cfof]usf
OlGhlgo/ s afbn pkm{ /fdaxfb"/ yfkfn] c!ft :yfgdf
a;L h+un o"$ snf tyf k|ltljb|f]xsf] cWoog tyf To;
cg";f/sf] tflndsf] aGbf]a:t ul//xg" ePsf]
s"/f dfcf]jfbL lgs^:y ;'qn] atfPsf] % .
u}/ ;}lgs
gful/sn] x]g{ ;d]t gkfpg], zfxL g]kfnL h+uL c*\*fn]
ax"bn cfPsf] nuQ} tof/ kf/]sf] h+uno"$ snf tyf
k|ltljb|f]x ;DaGwL k|ltj]bg cg"?k zfxL ;]gfn] ;Da$
PsfOnfO{ cdn]v u+hsf] h+un jf/km]o/ ^«]lgé ;])^/ nufot
/fhwfgLdf ;d]t tflnd lbO/x]sf] % . Tof] k|ltj]bg clxn]
dfcf]jfbLx?sf] xftdf kl/;s]sf] % . / ;f] k|ltj]bg
cg";f/sf] tflnd cfkm\gf %fkfdf/x?nfO{ lbg s= k|r)* /
s= afbn k|ltj]bgsf] cWoogdf Jo:t x"g"x"G%
. zfxL ;]gfn] eg] cfkm\gf ;}lgsx?nfO{ /f]Nkf /
?s"dsf] e' agf}^ cg";f/ dfcf]jfbL %fkfdf/x?;¤u
n*g] tflnd lbO/x]sf] atfOG% .
jL/
u)f]zdfg :d[lt kfs{
hgcfGbf]ng 2046 sf ;jf]{Rr sdf)*/
:j=u)f]zdfg l;+xsf] :d[ltdf eStk"/ lhNnfsf]
s^'~h]sf] ;j{)f]{Zj/df 183 /f]kgL hUufdf lgdf{)f x"g
nfu]sf] u)f]zdfg l;+x :d[lt af^Lsfsf] g]kfnL sf+u|];sf
k'j{ ;efklt s[i)fk|;fb e/fO{n] ?b|fIfsf] lj?jf /f]kL
;"ef/De ug"{eof] / ;f]xL af^Lsfleq lgdf{)f
x"g nfu]sf] :j= u)f]zdfg l;+xsf] k')f{{sbsf] k|ltdf
lgdf{)f:ynsf] lznfGof; klg e§/fO{n] ug"{ePsf] % .
;f] sfo{qmddf dGqL k|sfzdfg l;+xsf] klg pkl:ylt lyof] .
;'o{ ljgfos h+unsf] blIf)f kl§sf]
dgf]/d k|fs[lts :yndf cjl:yt ;f] kfs{df Ps afn pBfg,
lrl*of#/, lkslgs :yn / :jLldñ k"n klg lgdf{)f ug]{
of]hgf % . ;f] lgdf{)f sfo{sf] lglDt g]kfn O~hLlgo;{
Pzf]l;P;gn] Ps u"?of]hgf tof/ kf/]sf] % .
;fy},
hLjgsf ljljw If]qdf c;fwf/)f Ifdtf k|bz{g ug]{
afnaflnsfnfO{ k|f]T;flxt ug]{ p@]Zon] g]kfn afn
;+u&gsf] kxndf x/]s jif{ aL/ u)f]zdfg l;+x afn k|ltef
k"/:sf/ k|bfg ug{ jL/ u)f]zdfg l;+x afn k|ltef
k"/:sf/ sf]if :yfkgf ul/Psf] % .
t:s/L,
e|i^frf/ %fgljg ;ldlt aGg]
ljut s]xL ;dob]lv ;+;bsf] ;j{bnLo
j}&sn] ePsf e|i^frf/ / t:s/L ;DaGwdf %fgljg ug{ gf}
;b:oLo ;j{bnLo %fgljg ;ldlt u&g ug]{ lg)f{o u/]sf] %
. Goflos ;ldlt agfpg] ls ;+;bLo %fgljg ;ldlt agfpg] eGg]
ljjfbdf k|wfgdGqL :jo+n] h"g;"s} lsl;dsf] ;ldlt
u&g u/] klg d ;xof]u u%"{ t/ Tof] k|efjsf/L
x"g"k%{ eg]kl% ;+;bLo %fgljg ;ldlt u&g ug]{
lg)f{o ePsf] xf] . /fli^«o ;ef tyf k|ltlglw ;efaf^ ;f]
;DaGwL k|:tfj kfl/t e};s]sf] % . ;+ejtM Pdfn] dxf;lrj
dfwj g]kfn ;f] ;ldltsf] cWoIf x"g"x"g]% .
*f=
/f#jsf] /fhLgfdf
ljut s]xL xKtf b]lv rrf{df
cfO/x]sf] /fli^«o of]hgf cfof]usf sf=d"= pkfWoIf
*f= /f#jWjh kGtn] cys kl/>dsf] afah"b klg jt{dfg
;/sf/af^ ljZjf; lhTg c;kmn ePkl% cfkm\gf] kbaf^ /fhLgfdf
lbg"ePsf] % . :d/)f /x]f; *f= kGt e'=k'= k|wfgdGqL
z]/axfb"/ b]pjfsf] kfnfdf /fk|kfsf] sf]^faf^ ;f]
kbdf lgo"lSt x"g" ePsf] lyof] .
g]kfn
a]Rg]x?la?$ ;jf]{Rrdf d"@f
;fj{hlgs efif)fx?df g]kfnsf] Ps
OGr hldg klg %f]l*g] %}g eg]/ efif)f ug]{ t/ Jojxfl/s
?kn] g]kfnsf] la#f}+ lj#f hldg ef/tnfO{ ;"Dkg]
g]kfnL dltof/x?sf la?$df ;jf]{Rr cbfntdf d"@f btf{
ePsf] % . g]kfnLx?sf gfddf btf{ ePsf hUufx? ef/tdf kfg]{
/ g]kfnL gful/sx?nfO{ ef/tLo aGg afWo agfpg] ;/sf/sf]
gsRr/f] sfdk|lt cfklQ hgfp¤b} btf{ ul/Psf] lgj]bgsf
lgj]bs clwjQf afns[i)f Gof}kfg]n] cfkm\gf] l^Kk)fLdf
eGg"ePsf] %, g]kfnL hldg / g]kfnL gful/snfO{ ef/tLo
agfpg] clwsf/ ;/sf/nfO{ %}g . :d/)fLo %, g]kfn clw/fHosf]
;+lawfg 2047 sf] wf/f 4 -4_ s cg";f/ g]kfn
clw/fHosf] ;+ljwfg 2047 k|f/De x"¤bfsf] jvtsf] e'
efunfO{ g]kfnsf] e'efu dflgPsf] % / pQm e'efu #^fpg
gldNg] u/L wf/f 126 sf] pkwf/f 4 df g]kfn clw/fHosf]
k|fb]lzs cv)*tfdf k|lts'n c;/ gkg]{ u/L s"g} ;lGw,
;Demf}tf ul/g] %}g eg]/ k|i^ n]lvPsf]% . t/, jt{dfg
;+ljwfg hf/L x"¤bf g]kfnsf] btf{ >]:tfdf /x]sf],
emkf dfnn] lt/f] ln{Psf] d]lG^g]G; gfkL zfvf emfkfsf]
gfkL gS;f leq /x]sf] If]q ef/tnfO{ lbg] u/L gof¤ lkn/
ufl*Psf] % / lkn/ uf*g] sfdnfO{ lta|tfsf ;fy cl#
al(/x]sf] % .
clwjQmf Gof}kfg]n] g]kfnL dfnkf]t
sfof{nodf lt/f] ltb}{ cfPsf g]kfnLx?sf] hUuf ;/sf/n] lkn/
uf*L ef/tlt/ kf/]kl% ef/tdf uO{ lt/f] ltg{ afWo ePsf
b[i^fGtx? ;d]t k]z ug"{eof] .
klqsf
sfof{nodf ;]gf k;]
hgcf:yf ;fKtflxssf ;Dkfbs lszf]/
>]i&nfO{ ;}lgs k|x/Ln] lu/km\tf/ u/L jofg lnP/
%f]*]sf] % . ;]gfsf] uf]Ko b:tfj]h dfcf]jfbLsf] xftdf
zLif{s ;dfrf/df cfklQ hgfO{ ;}lgs k|xl/n] ;Dkfbs
>]i&nfO{ b"O{k^s jofg lng] sfd u/\of] . cfdL{
u"Ktr/ hg]{n cf]d k"gn] ;Dkfbs >]i&nfO{
jofg u/fPsf] / 6 hgf ;z:q ;}lgs k|xl/n] hgcf:yf sfof{no
afuahf/df ck/fGx 6M30 b]lv 8 ah];Dd vfgtnf;L u/]sf]
s"/f ;Dkfbs >]i&n] atfpg" ePsf] % . h+un
o"$snf tyf k|ltljb|f]x gfds zfxL g]kfnL h+uL c*\*fn]
tof/ kf/]sf] 270 k[i&sf] k|ltj]bg dfcf]jfbLsf] xftdf
k/]sf] / s= k|r)*d Pj\d s= jfbnn] k|ltj]bg cWoog
ul//x]sf] ;dfrf/ hgcf:yfn] k|sflzt u/]sf] % . ;Dkfbs
>]i&n] k|ltj]bgsf] aflx/L k[i& x"nfsaf^
k|fKt ePsf] / cfkm';¤u k|ltj]bgsf] k')f{ c+z k|fKt
gePsf] s"/f jofgdf pNn]v ug"{ ePsf] s"/f
hgwf/)ffnfO{ atfpg" ePsf] % .
klqsfdf k|sflzt ;dfrf/nfO{ cfwf/
agfP/ ;}lgs k|x/Ln] klqsfsf] sfof{nodf %fkf df/]sf] /
;DkfbsnfO{ kqmfp u/]sf] #^gf g]kfnsf] Oltxf;df ;DejtM of]
kxnf] ePsf] dx;"; ul/Psf] % .
&uL
d"@fdf ;Dkfbs lu/km\tf/
cf/tL ;fKtflxssf ;Dkfbs tyf
kqsf/x? aLr g^j/nfnsf] gfddf ax"rlr{t OGb"sfGt
zdf{nfO{ lhNnf k|x/L sfof{no xg"dfg (f]sfn] &uL
d"@fdf ut 22 ut] kqmfp u/]sf] % . 23 ut] cbfnt ljbf
/x]sf]n] 24 ut] g]kfnaGbsf bf}/fgdf k|x/Ln] Dofb yk u/fO{
s]/sf/ z"? u/]sf] yfxf ePsf] % .
lhNnf k|x/L sfof{no xg"dfg
(f]sfl:yt ck/fw cg";Gwfg zfvfsf k|x/L pk/LIfs
e/taxfb"/ lh=;L= n] lgh ;Dkfbsaf^ w]/} dflg;x?
&luPsf] atfpg" ePsf] % . pxf¤n] kqsf/ zdf{nfO{
b"O{hgf &uLdf k/]sf dflg;x?sf] hfx]/Lsf cfwf/df
sfjf{xL yflnPsf] atfpg" ePsf] % .
g^j/nfn ;Dkfbs OGb"sfGt zdf{
/x:odo kqsf/sf] ?kdf lrlgGy] . pgsf] /xg ;xg / klqsf
k|:t"lt z}nLn] ;a}nfO{ cfZro{df kf/]sf] lyof] . Pp^f
;fKtflxs klqsfdf k|ltxKtf nfUg] vr{ a]xf]g{ kf&s
;+Vof cTolws ePsf klqsfx?nfO{ ;d]t sl&g eO/x]sf]
l:yltdf OGb"sfGt zdf{sf] cf/tL ;fKtflxssf] lgoldt
k|sfzg g} /x:odo ePsf] lyof] . pgsf] &uL wGbf
kbf{kmf; ePkl% pgsf] klqsf s;/L rnfPsf] /x]%g eGg] /xZo
klg pb\#fl^t ePsf] % .
dR%]Gb|gfy
/ydf cfunfuL
x/]s jif{ r}q z"Sn ci^dLdf
sf&df*f}+df ;"? x"g] ;]tf] dR%]Gb|gfysf] /y
ofqf o;kfln nugdf k"u]kl% clGtd lbg ljxfg /ydf
cfufnfuL eof] . o;/L /y ofqfdf Jojwfg k"Ug"
cz"e dflgG% .
;+ejtM dR%]Gb|gfysf] /y cfunfuL
ePsf] of] bf];|f] #^gf xf] . /ydf aflnPsf] lbof]
c;fjwfgLsf sf/)f /ysf cGoq efudf ;Nsg u} cfunfuL x"g
uPsf] cg"dfg ul/Psf] % . t/ cfunfuLsf] jf:tljs sf/)f
ce}m yfxf x"g;s]sf] %}g .
l#dL/]nfO{
sfnf] df];f]
g]kfnL sf¤u|]; /fd]%fk lhNnf
;efklt nId)f l#dL/] k"gM Psk^s cfkm\g} lhNnfdf
g]sfs} sfo{stf{x?af^ g/fd|f];¤u ckdflgt
x"g"k/]sf] ;dfrf/ k|fKt ePsf] % . pxf¤nfO{
lhNnfjf;Lx?n] sfnf]df];f] bn]/ gf/fh"n"; ub}{
dGynL *f¤*f] s^fPsf lyP .
t:s/Lsf]
&f*f] r"gf}lt
d"n"sdf e|i^frf/
eO/x]sf] s"/f k|wfgdGqL / cy{dGqLn] ;+;bsf] ;ldltdf
:jLsf/L aofg lbPkl% t:s/L e|i^frf/Lx?n] cfkm\gf] wGbf
v"n]cfd ug{ yfn]sf %g\ .
jL/u+hsf gfd"b t:s/
/fhs"df/ cu|jfn gfdsf /fh" gfUgf]nLn] kqsf/
;Dd]ng u/L cfk'mn] k"gM t:s/L wGbf ug{ yfn]sf]
s"/f ;fj{hlgs u/] .
o;/L t:s/x?n] cf^gf] t:s/L wGbf
;fj{hgLs?kdf #f]if)ff ug"{ Hofb} cgf}&f]
s"/f dflgPsf] % . t:s/x?n] o;/L &f*f]
r"gf}tL lb+bf klg ;/sf/n] t:s/, e|i^«frf/ lgoGq)f
ug{ g;Sg" Hofb} b"Mvsf] ljifo ePsf] % .
gfUgf]nLsf] of] r"gf}tLaf^ klg ;/sf/ t:s/x?sf]
rqmAo'xdf km;]sf] k|i^ x"G% .
1 ca{
24 s/f]* cf]e/ *«fk\m^
g]kfnsf] s"n ufx:y{ pTkfbg
-hL*LkL_ cfly{s jif{ 1997 df ut jif{sf] 6=1 k|ltztaf^
#^]/ 4=9 k|ltztdf em/]sf] % . ko{^gsf] If]qdf klg j[l$
#^]sf]n] Jofkf/, xf^]n, tyf /]i^'/¤F ;]jfx?sf] j[l$ klg
sd ePsf]% . o;/L ;]jf If]qsf] j[l$ klg cl#Nnf] jif{sf]
7=3 k|ltztaf^ em/]/ 5=5 k|ltzt k"u]sf] % .
Plzof tyf k|zfGt If]qsf] cfly{s
tyf ;fdflhs cfof]u O:Sofk sf] k|ltj]bgdf pSt s"/f
pNn]lvt % . ;f] k|ltj]bgnfO{ ;fj{hlgs ug{ cfof]lht Ps
k|]; ;Dd]ngdf af]Nb} ;]G^/ km/ kln;L l/;r{ P)* Pgflnl;;
-;]k|f_sf lgb]{zs &f= &fs"/gfy kGtn]
;/sf/sf] /fhZj #^]sf] t/vr{ eg] a(]sf]n] b]zsf] cfly{s
l:ylt sdhf]/ /x]sf] s"/f atfpg"eof] .
/fhZj ga(]sf]n] >L 5 sf]
;/sf/n] lgoldt vr{ wfGg /fi^« a}+saf^ 1 ca{ 24 s/f]*
?k}o¤F cf]e/ *fkm\^ lnPsf] s"/fsf] px¤Fn]
/x:of]b\#f^g ug"{eof] .
cl#Nnf] jif{sf] -6 k|ltzt_
t"ngfdf ljsf; vr{ 1997 df 1=7 k|ltztdf em/]/ ljsf;
sfo{ &Kk ePsf] tYof+s k|:t"t ub}{ pxfFn]
;/sf/sf] unt gLltsf] sf/)f ljb]zL nufgL Pp^f klg gcfPsf]
s"/f cf}+Nofpg"eof] .
kf/blz{tf / lhDd]jf/k')f{ gLltsf]
cefjdf /fhgLltsf] ck/fwLs/)f / Jofkf/Ls/)f ePsf] sf/)f
e|i^«frf/ / cfly{s cg"zf;gxLgtfdf Jofks a[l$ ePsf]
s"/f px¤Fn] atfpg"eof] .
O:Sofksf] k|ltj]bgdf cfGtl/s ;|f]t
kl/rfng ug{ / j}b]lzs Jofkfl/s nufgLdf a[l$ ug{ cys
k|of;sf] cfjZostf kg]{ s"/f hgfOPsf] % . j}b]lzs
cg"bfg / ;xof]usf] jftfj/)f Tolt pT;fxhgs gePsf]
s"/f hgfp¤b} k|ltj]bgdf Jofkf/ #f^f a(]sf]
s"/f pNn]v ul/Psf] % . 1997 df lgof{t 13=9 k|ltztn]
a[l$ eof] eg] cfoft 29 k|ltztn] a(]sf] % . tof/L ;fdfg
lgof{tsf] k|d"v j:t" /x]sf] s"/f klg To;df
plNnlvt % .
1997 df ljZjsf] cfly{s j[l$b/ 3
k|ltzt eGbf a(L /x]sf] s"/f pNn]v ub}{ O:Sofkn] lghL
If]qsf] #^\bf] cfly{s axfjsf sf/)f k'jL{ tyf blIf)f k'jL{
Plzofsf] cy{tGqnfO{ k|efljt t"NofPsf] s"/f
hgfOPsf] % . ;fy} #^\bf] ;xfotfsf] sf/)f sd ljsl;t tyf
k|zfGt If]qLo %fk b]zsf cy{tGq k|efljt /x]sf] atfOPsf] %
.
k'jL{ PlzofnL b]zsf] cfly{s
dGbLsf] c;/ g]kfndf klg s]xL k/]sf] s"/f >L kGtn]
atfpg"eof] . ;f] cj;/df px¤Fn] blIf)f Plzofdf of]
jif{ % k|ltzt eGbf sd ufx{:y pTkfbg a[l$b/ x"g] b]z
g]kfn / kfls:tfg dfq} ePsf] tYof+s cf}+Nofpg" eof] .
gof+
/fk|kfn] k'j{ k+rx?sf] PsLs/)f ug]{
kf^L{ ;+u&gnfO{ lj:t[t Pj+
alnof] kfg]{ p@]Zon] gof¤ /fk|kfn] cfufdL dlxgf ;f]
kf^L{sf] s]Gb|Lo ;Dd]ng ub}{% . h]i& 6 / 7 ut]
sf&df*f}+df cfof]hgf ul/g] ;f] ;Dd]ngdf kf^L{n] cGo
bnx?;Fu ug{ nfu]sf] PsLs/)fsf af/]df lg)f{o ug]{ atfOPsf]
% .
yfkf ;/sf/af^ x^]kl% s]xL bd
a(]sf] go¤F /fk|kfn] sfo{stf{x? cfk'mlt/ cfslif{t ug{
kf^L{ ;zlQms/)f cleofg cGtu{t of] ;Dd]ngsf] tof/L u/]s]f%
. gof¤ /fk|kfsf] ;f] ;Dd]gndf k|To]s lhNnf tby{ ;ldltaf^
% hgf, k|To]s ;+;bLo If]qaf^ 2 hgf, 58 gu/ ;ldltsf
cWoIfx? s]G>Lo ;ldltsf kbflwsf/L / ;b:ox?, 331 hgf,
juL{o ;+u&g tyf a"l$hLjL ju{af^ 50 hgf k|ltlglw
u/L s'n 950 eGbf al(n] efu lng] atfOPsf] % .
o;}aLr ;f] kf^L{n] a}zfv 15 ut]leq
k|To]s lhNnfaf^ tby{ ;ldltx?sf] gfdfjnL k&fpg klg
lgb]{zg lbPsf] % . xfn 50 j^f lhNnfdf tby{ ;ldlt u&g
eO;s]sf] ;f] kf^L{sf] bfjL % eg] o; ;+u&g
lj:tf/sfnflu s]Gb|Lo g]tfx? lhNnf bf}*fxfdf hfg]
s"/f ;f] kf^L{af^ yfxf ePsf] % .
k"/fgf k~r Ps x"g]<
csf]{tk{m of] kf^L{ ;}$flGts ;xdltsf cfwf/df k"/fgf
k~rx?sf kf^L{;¤u PsLs[t x"g] k|of;df nfu]sf] % eg]
d/Lrdfg l;+x >]i&nfO{ ;f] kf^L{df cfj$ x"g
lgdGq)ff k&fOPsf] klg a"lemPsf] % .
g]sf+
pk;efklt sf] <
sf]&] g]tfsf] ?kdf ;Lldt eP/
kf^L{leq ks* x/fp¤b} uPsf]n] g]kfnL sf+u|];sf e'tk'j{
;efklt s[i)fk|;fb e§/fO{ qmdzM zlQmljxLg x"¤b}
hfg"ePsf] lyof], t/ clxn] gof¤ ;/sf/ u&g kl%
g]kfnL sf+u|]; kf^L{leq b]vfk/]sf] ljjfbaf^ kmfObf
p&fP/ pxf¤n] ;f] kf^L{leq cfkm\gf] ks* k"gM
sfod ug]{ /)fgLlt agfpg yfNg" ePsf] a"lemPsf] %
. ;f] kf^L{l;t ;Da$ ;"qsf cg";f/ clxn] kf^L{
g]t[Tj k|lt c;Gt"i^ ;f+;bx?, klxn]sf] 36 ;]
;d"xsf g]tfx? / k|wfgdGqLaf^ v;]kl% kf^L{ ;efkltaf^
cfkm' nv]l^Psf] dx;"; ug]{ e'tk'j{ k|wfgdGqL
z]/axfb"/ b]pjfnfO{ >L e§/fO{n] kf^L{leq
cfkm\gf] ks* hdfpg k|of]u ug{ ;"? ug"{ePsf] % .
o;sf] nflu z]/axfb"/
b]pjfnfO{ kf^L{sf] pk;efklt agfpg] of]hgf pxf¤ tof/ ub}{
x"g"x"G% . PskN^ k|wfgdGqLsf] kbdf
k"lu ;Sg"ePsf]n] >L b]pjfnfO{ pk;efklt agfpg
;lsPdf kl% uP/ lj:tf/} kf^L{dfly k|e"Tj hdfpg b]pjf
;kmn aGb} hfg] / To;sf] nflu cfjZos ^]jf cfk'mn] lbg]
/)fgLlt >L e§/fO{sf] aGg] s"/f] klg pQm
;"qn] atfPsf] % . ;f] ;"qsf cg";f/ oxL
;Gbe{df e'tk'j{ ;efklt e§/fO{ ;/sf/sf] agf}^nfO{ lnP/
sf+u|];L ;f+;bx?df a(]sf] c;Gtf]ifaf^ k|wfgdGqL tyf kf^L{
;efklt lul/hfk|;fb sf]O/fnfsf] %lj wldNofpg] sfddf
;#fp¤b} cfpg" ePsf] % . xfn} jt{dfg ;/sf/sf] ;+/rgf
af/] >L e§/fO{n] kqklqsfdf JoQm ug"{ePsf]
k|ltlqmofnfO{ ;f] ;"qn] pbfx/)f lbPsf] % .
ptf g]kfnL sf+u|];sf ;efklt
lul/hfk|;fb sf]O/fnf kf^L{sf] pk;efklt kbdf k'j{ dxfdGqL
;"zLn sf]O/fnfnfO{ Nofpg] ljrf/df
x"g"x"G% . klxn] kf^L{ dxfclwj]zgdf lgs}
lj/f]w ePsf]n] ;"zLn sf]O/fnf dxfdGqL kbaf^
x^\g"ePsf] lyof] eg] clxn] ;f] kf^L{df p&]sf]
ljjfbdf pxf¤n] klg lj/f]wL ;d"xsf] ;fy lbP/ cfk'm
k|ltsf] k"/fgf] wldnf] %lj d]^fpg] k|of;
ul/cfpg"ePsf] % . kf^L{ ;efklt >L sf]O/fnf cfk'm
k|wfgdGqL kbdf x"g"ePsf]n] kf^L{leqsf] cf^gf]
sfd ;"zLn sf]O/fnf dfk{mt rnfpg] ljrf/df
b]lvg"ePsf] % . t/ ptf ;"zLn sf]O/fnf eg] kf^L{
pk;efklt eGbf dxfdGqLsf] kb ;lqmo / zlQmzfnL x"g]
ePsf]n] dxfdGqL aGg] ljrf/df b]lvg"ePsf] % .
dfcf]jfbL
lgoGq)f ug{ ;]gf k|of]u x"g]
ljutsf] yfkf ;/sf/n] ;+;bdf btf{
u/]sf] /fHo lj?$sf] ck/fw lgoGq)f P]g ;+zf]wg ljw]ossf
lj?$df g]skf Pdfn] afx]ssf 9 j^f sDo'lgi^ #^sx? Ps ePsf
%g\ . 9 j^f afdkGyL kf^L{x? g]skf dfn], g]skf
;+o"St, g]skf dfS;{jfbL, g]skf d;fn, ;+o"St
hgdf]rf{ g]kfn, /fli^«o hgcfGbf]ng ;+of]hg ;ldlt, g]skf
dfn]df, g]skf Pstf s]Gb|, g]dlskfn] /fhwfgLdf ;+o"St
?kdf lj/f]w k|bz{g u/] . g]skf Pdfn]n] klg ;+;bsf
a}&sx?df pSt ljw]os gNofpg ;/sf/;Fu dfu ul/;s]sf] % .
g]kfnL sf+u|];n] cl#Nnf] ;/sf/n] ;+;bdf btf{ u/fPsf] ;f]
k|:tfj Nofpg] gNofpg] eGg] lg)f{o ul/;s]sf] %}g .
cNkdtsf] ;/sf/ ePsf]n] cfkm\gf]
;/sf/nfO{ ljZjf;sf] dt lbg] k|d"v k|ltkIfL bnn]
lj/f]w u/]sf]n] g]kfnL sf+u|];n] ;f] ljw]os gNofO{
dfcf]jfbL ultljlw lgoGq)f ug{ l;len *«];df dfcf]jfbL
Onfsfdf ;}lgsx?nfO{ k&fP/ Pp^f &"n} ck/]zg
ug]{ cfGtl/s tof/L ul//x]sf] % .
zflGt ;"/IffnfO{ ;/sf/n]
k|fyldstf lbOg] eg]sf]n] k|x/L / ;]gf k|of]u u/]/
dfcf]jfbLx?nfO{ lgoGq)f ug{ k|wfgdGqL, u[xdGqL, ;}lgssf
lrkm / k|x/L dxflg/LIfs aLr %nkmn e};s]sf] % . dfcf]jfbL
lgoGq)f ug{ ;fbf kf]zfsdf zfxL ;]gfsf sdf)*f] k|of]u ug]{
ljifodf k|wfgdGqLn] >L 5 dxf/fhflw/fh;¤u klg k/fdz{
ul/;Sg" ePsf] yfxf ePsf] % .
k|x/Ln]
*n/ s"DNofP <
sf&df*f}+ dxfgu/kflnsf jf* g+=
8 #/ eO{ zfxL g]kfn jfo" ;]jf lgudsf] s"lrsf/
kbdf sfo{/t /fh" kf]*] cj}w *n/ ;lxt kqmfp k/]sf lyP
. kf]*]sf] ;fyaf^ b"O{xhf/ ;ft ;o cd]l/sL *n/sf]
^«feN; r]s tyf 50 b/sf] cd]l/sL *n/ bz xhf/ k¤Fr ;o /
Ps ;o b/sf] cd]l/sL *n/ Ps nfv 66 xhf/ 8 ;o u/L s'n 1 nfv
80 xhf/ *n/ k]mnf k/]sf] lyof] . s"lrsf/ kf]*] ;f]
/sd lnP/ ljdfgtk{m hfFb} u/]sf] cj:yfdf k|x/LnfO{
z+sfnflu vfgtnf;L ubf{ ;f] /sd k]mnf k/]sf] lyof] .
kf]*]n] k|x/L ;dIf lbPsf] aofg cg";f/ ;f] /sd pgnfO{
/d]z v*\sf eGg] JolQmn] 34 jL gDa/sf] ;L^d"gL nu]/
/flvlbg" egL lbPsf] lyof] . Tolt *n/ /fv] jfkt
cfkm'n] ;f] JolQmaf^ ;ft xhf/ kfpg] s"/f klg kf]*]n]
k|x/LnfO{ atfP .
Psftk{m /d]z v*\sfsf] af/]df
cflwsfl/s k"li^ e};s]sf] %}g . csf]{tk{m kf¤r
j)*ndf /flvPsf] ;f] /sd Toltdfq geO{ c? yk
x"g"kg]{ bfjL ub}{ k|x/Ln] /sd n"sfPsf]
cfz+sf ul/Psf] % . k|x/Ln] Toqf] /sd a/fdb u/]sf]
#)^f}+}+kl% dfq ljdfg:ynsf] /fh:j cg";GWffg ljefu
Pj+ ;"/Iff lgsfonfO{ va/ u/]sf] lyof] . of] *n/kqmfp
d"r"Nsfdf tTsfn} va/ gul/Psf] atfp¤b} k|x/L
afx]ssf ljdfg:ynsf cGo lgsfon] x:tfIf/ gu/]af^ klg of]
ljjfb nlDaPsf] xf] . ev{/} ;?jf eO{ uPsf k|x/L gfoj
pk/LIfs lj!fg zdf{n] kf]*]nfO{ kqmfp u/]sf lyP .
kf]*]nfO{ klqmPkl% cfkm\gf] sIfdf nlu vfgtnf;L u/]kl% dfq
zdf{n] c? lgsfonfO{ va/u/]sf] atfOG% .
|